Urgentieopname kinderpsychiatrie primeur in Vlaanderen
30-08-10
Op 1 september opent de afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie van Universitair Psychiatrisch Centrum (UPC) K.U.Leuven een urgentieopname kinderpsychiatrie. Het principe van een walk-in afdeling is een uniek project in Vlaanderen, dat moet toelaten om snel en soepel in te spelen op dringende psychische problemen van jongeren. Dit wordt momenteel nog erg belemmerd door de wachtlijsten voor een opname in de jeugdpsychiatrie.
Uniek in Vlaanderen
Een urgentieopname voor kinderen met psychiatrische problemen blijft een zeldzaamheid in Vlaanderen. Het UPC-K.U.Leuven beschikt al over een crisishospitalisatie, maar daar kunnen enkel jongeren van vijftien tot achttien jaar terecht. Met de oprichting van de urgentieopname kinderpsychiatrie in UZ Leuven komt daar nu verandering in. Een multidisciplinair team onder leiding van prof. dr. Peter Adriaenssens zal instaan voor de opvang van maximaal acht kinderen van nul tot vijftien jaar.
Frustratie over wachtlijsten
Gedurende een periode van maximaal vijf dagen kunnen kinderen met een psychiatrisch probleem terecht bij de nieuwe afdeling. Nieuw is dat de verwijzing van een arts volstaat, in tegenstelling tot de selectieprocedures en wachttijden waar zij momenteel mee te maken krijgen.
Prof. dr. Peter Adriaenssens: “De frustratie bij huisartsen is daardoor vaak erg groot. Huisartsen krijgen bijvoorbeeld geregeld laat op de avond nog een oproep van een crisis binnen een gezin. Denk daarbij aan kinderen met een agressieve reactie op psychische moeilijkheden of zelfmoordgedrag. In zo’n situaties is snel en gepast ingrijpen belangrijk voor het kind en de omgeving. Door de wachttijd, die voor kinderpsychiatrie minstens twee maanden bedraagt, staat een huisarts helaas vaak machteloos aan de kantlijn. Daar proberen we met dit project aan tegemoet te komen.”
Verademing voor verwijzende artsen
Concreet volstaat de verwijzing van een arts voor een opname in de urgentieopname kinderpsychiatrie. “We geven artsen meer vrijheid doordat we hen zelf laten inschatten of een opname wenselijk is. Daarbij vragen we enkel dat het om een kind met een psychiatrisch probleem gaat, en verwachten we een minimale bereidheid van de ouders.”
Die toestemming en bereidheid van de ouders blijkt zelden een probleem. Het zijn vooral de kinderen en jongeren zelf die bang zijn van een opname of hun school en vrienden niet willen verliezen. “Het voordeel van het project is dat we flexibel kunnen inspelen op deze problematiek. Zo kunnen we urgentieopname en ziekenhuisschool combineren, of kan een erg jong kind misschien zelfs samen met een familielid op de afdeling verblijven, als dit kan helpen bij het proces.”
Die flexibiliteit en de mogelijkheid om kort op de bal te spelen is in het verleden al erg belangrijk gebleken. Het huidige project werd voor een groot deel gebouwd op ervaring die het team heeft opgedaan via samenwerking met outreach-teams. Die teams, bestaande uit een kinderpsychiater, een kinderpsycholoog en een psychiatrisch verpleegkundige, werden enkele jaren gelden al opgericht in UZ Leuven. Ze gaan gedurende een tiental weken aan huis bij kinderen met psychiatrische problemen. De opvolging tijdens die periode dient meestal om de wachtperiode voor een ambulante therapie te overbruggen.
Afkoelzone in crisissituatie
De urgentieopname kinderpsychiatrie vormt een nieuwe belangrijke schakel in dat proces. Waar de outreach-teams kinderen opvolgen in hun thuisomgeving, is een urgentieopname eerder bedoeld om het kind even uit de omgeving te halen.
“Bij een crisis is het meestal belangrijk om een ‘afkoelzone’ te creëren, de gemoederen even te laten bedaren, en het probleem te herdefiniëren. Dat kan momenteel veel te weinig. De groep waar we ons op richten komt nu nog vaak terecht bij de spoedafdeling. Het is niet uitzonderlijk dat ouders met hun kind op de spoedafdeling vier uur zitten te wachten.”
Dat heeft te maken met het zeer beperkt aantal plaatsen en de tijd die moet worden besteed aan het contacteren van afdelingen waar een opname mogelijk zou kunnen zijn. Maar in negen van de tien gevallen moeten de jongeren die op de spoedafdeling komen voor een opname in kinderpsychiatrie zonder oplossing terug naar huis, gewoon omdat er geen oplossing voor handen is. “Dat hopen we met dit project op te vangen.”, zegt Peter Adriaenssens.
Multidisciplinaire werking
Het team is sterk multidisciplinair gericht. “Bij de multidisciplinaire groep hoort het normale personeelskader dat voorzien is voor acht jeugdpsychiatrische bedden. Daaronder valt een grotere groep van psychiatrisch verpleegkundigen en opvoeders, die heel actief meewerken aan de opvang van deze jongeren via psycho-pedagogische interventies en individuele gesprekken.”
Daarnaast werken ook therapeuten mee, zoals een psychomotorische therapeut, die meer bewegingsgerichte activiteiten met jongeren plant. Een ergotherapeut buigt zich over het creatieve deel van het proces, terwijl een psycholoog instaat voor psychodiagnostiek en gezinsgesprekken.
“Na de opnameperiode kunnen kinderen opgevolgd worden door hun vertrouwde huisarts en hulpverleners, of door de bestaande outreach-projecten. Het voornaamste doel van de urgentieopname is een stabilisering van de situatie en een snelle terugkeer naar het eigen opvoedmilieu.”
Proeffase
De urgentieopname kinderpsychiatrie start op 1 september en zal over een periode van een jaar worden geëvalueerd. “We hopen dat het een inspiratie kan zijn voor de overheid om ons in een volgende fase tegemoet te komen met extra ruimte en faciliteiten. Maar onze focus ligt uiteraard bij aanpakken van de te lange wachttijden in crisissituaties.”
Meer informatie
Prof. dr. Peter Adriaenssens, kinderpsychiater en coördinatie urgentieopname kinderpsychiatrie UPC-K.U.Leuven, tel. secretariaat 016 34 38 21.
Print
Stuur door
